AXIT HỮU CƠ: "CHÌA KHÓA" GIÚP VẬT NUÔI KHỎE MẠNH VÀ TĂNG TRỌNG VƯỢT TRỘI

Lượt xem 457

Acare VN Team

 

Trong chăn nuôi hiện đại, việc sử dụng các phụ gia thức ăn chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện sức khỏe vật nuôi, tăng năng suất và đảm bảo an toàn thực phẩm. Trong số các phụ gia thức ăn, axit hữu cơ đã và đang được sử dụng rộng rãi do những lợi ích thiết thực mà chúng mang lại. Bài viết này tập trung làm rõ vai trò của axit hữu cơ trong việc thúc đẩy quá trình tiêu hóa protein và duy trì sức khỏe đường ruột ở vật nuôi, đồng thời cung cấp những bằng chứng khoa học và thông tin hữu ích cho các nhà dinh dưỡng động vật và chuyên gia về thức ăn chăn nuôi.


Cơ chế hoạt động của axit hữu cơ trong tăng cường tiêu hóa protein

Tiêu hóa protein là một quá trình quan trọng trong hệ tiêu hóa của vật nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thụ và sử dụng chất dinh dưỡng. Axit hữu cơ có khả năng làm giảm pH trong dạ dày, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động của pepsin - enzyme tiêu hóa protein chính [1]. Khi pH dạ dày giảm xuống mức tối ưu (khoảng 2-3), pepsin sẽ hoạt động mạnh mẽ hơn, giúp thủy phân protein thành các peptide và amino acid [2]. Điều này tạo điều kiện cho quá trình tiêu hóa và hấp thụ protein diễn ra hiệu quả hơn.
 

Một nghiên cứu của Noh et al. (2020) đã chỉ ra rằng việc bổ sung hỗn hợp axit hữu cơ (bao gồm axit formic, lactic và citric) vào khẩu phần ăn đã cải thiện đáng kể tỷ lệ tiêu hóa protein ở lợn con so với nhóm đối chứng [3]. Kết quả này cho thấy tiềm năng của axit hữu cơ trong việc tối ưu hóa quá trình tiêu hóa protein, từ đó giúp vật nuôi tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng từ thức ăn.
 

Bên cạnh tác động trực tiếp lên enzyme tiêu hóa, axit hữu cơ còn có thể kích thích sự tiết dịch vị và tăng nhu động ruột, góp phần thúc đẩy quá trình tiêu hóa [4]. Sự gia tăng tiết dịch vị giúp tăng cường sự tiếp xúc giữa thức ăn và enzyme, trong khi đó, tăng nhu động ruột giúp thức ăn di chuyển qua đường tiêu hóa một cách hiệu quả hơn. Nhờ đó, khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein, được cải thiện đáng kể.
 

Ảnh hưởng của axit hữu cơ lên pH dạ dày và chức năng dạ dày

Duy trì pH dạ dày ở mức tối ưu là rất quan trọng để đảm bảo chức năng tiêu hóa bình thường và ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn có hại. Axit hữu cơ đóng vai trò như một chất điều chỉnh pH tự nhiên, giúp duy trì môi trường axit trong dạ dày [5]. Khi pH dạ dày được giữ ở mức thấp, hoạt động của pepsin và quá trình tiêu hóa protein sẽ diễn ra thuận lợi hơn.
 

Theo nghiên cứu của Upadhaya et al. (2016), việc bổ sung axit citric vào khẩu phần ăn đã làm giảm đáng kể pH dạ dày và tăng hiệu quả tiêu hóa protein ở gà thịt [6]. Kết quả tương tự cũng được ghi nhận trong các nghiên cứu trên lợn và gia súc nhai lại [7, 8]. Điều này cho thấy axit hữu cơ có khả năng tối ưu hóa chức năng dạ dày, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng.
 

Ngoài ra, môi trường axit trong dạ dày còn giúp ức chế sự phát triển của các vi khuẩn gây bệnh, như E. coli và Salmonella [9]. Bằng cách duy trì pH dạ dày ở mức thấp, axit hữu cơ góp phần tăng cường hệ miễn dịch và giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiêu hóa ở vật nuôi.
 

Vai trò của axit hữu cơ trong kiểm soát vi khuẩn có hại và phòng ngừa bệnh đường tiêu hóa

Sức khỏe đường ruột là yếu tố then chốt quyết định năng suất và sức khỏe tổng thể của vật nuôi. Tuy nhiên, sự phát triển quá mức của vi khuẩn có hại trong đường tiêu hóa có thể gây ra các bệnh như tiêu chảy, viêm ruột và làm giảm hiệu quả sử dụng thức ăn. Axit hữu cơ đã được chứng minh là có tác dụng kháng khuẩn và giúp kiểm soát vi khuẩn gây bệnh trong đường tiêu hóa [10].
 

Một nghiên cứu của Khan et al. (2018) đã cho thấy việc bổ sung axit butyric vào khẩu phần ăn đã làm giảm đáng kể số lượng vi khuẩn E. coli và Salmonella trong ruột non của gà thịt [11]. Tương tự, các nghiên cứu khác cũng ghi nhận hiệu quả của axit formic, lactic và propionic trong việc ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại trong đường tiêu hóa của lợn và gia súc [12, 13].
 

Cơ chế kháng khuẩn của axit hữu cơ liên quan đến khả năng xuyên qua màng tế bào vi khuẩn và gây rối loạn chức năng bên trong tế bào [14]. Khi pH nội bào giảm, các quá trình sống thiết yếu của vi khuẩn bị ức chế, dẫn đến sự ức chế sinh trưởng hoặc chết tế bào. Nhờ đó, axit hữu cơ góp phần duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột, giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng và cải thiện sức khỏe tổng thể của vật nuôi.
 

Tác động của axit hữu cơ lên khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng và hiệu quả thức ăn

Ngoài vai trò trong tiêu hóa protein và kiểm soát vi khuẩn có hại, axit hữu cơ còn giúp tăng cường khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng và cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn ở vật nuôi. Việc duy trì môi trường axit trong đường tiêu hóa giúp tạo điều kiện thuận lợi cho sự hấp thụ các chất dinh dưỡng như khoáng chất, vitamin và amino acid [15].
 

Theo nghiên cứu của Suiryanrayna et al. (2015), việc bổ sung hỗn hợp axit formic và propionic vào khẩu phần ăn đã cải thiện đáng kể tỷ lệ chuyển hóa thức ăn (FCR) và tăng trọng ở lợn con [16]. Kết quả tương tự cũng được báo cáo trong các nghiên cứu trên gia cầm và gia súc nhai lại [17, 18]. Sự cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn có thể được giải thích bởi tác động tích cực của axit hữu cơ lên quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng.
 

Ngoài ra, axit hữu cơ còn có thể giúp giảm pH trong ruột non, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn có lợi như Lactobacillus và Bifidobacterium [19]. Các vi khuẩn có lợi này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe đường ruột, tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng [20]. Do đó, việc sử dụng axit hữu cơ có thể mang lại lợi ích kép, vừa kiểm soát vi khuẩn có hại vừa thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn có lợi, góp phần tối ưu hóa sức khỏe đường ruột và năng suất chăn nuôi.
 

Kết luận

Axit hữu cơ đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường tiêu hóa protein và duy trì sức khỏe đường ruột ở vật nuôi. Thông qua cơ chế làm giảm pH dạ dày, kích thích tiết dịch vị và tăng nhu động ruột, axit hữu cơ giúp tối ưu hóa quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng. Đồng thời, tác dụng kháng khuẩn của axit hữu cơ góp phần kiểm soát vi khuẩn có hại, phòng ngừa bệnh đường tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch ở vật nuôi.
 

Việc sử dụng axit hữu cơ trong khẩu phần ăn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người chăn nuôi, như cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn, tăng tốc độ tăng trọng và giảm tỷ lệ mắc bệnh. Điều này không chỉ nâng cao năng suất và lợi nhuận trong chăn nuôi, mà còn góp phần đảm bảo an toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng.
 

Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng axit hữu cơ, cần lưu ý đến liều lượng, loại axit và giai đoạn sinh trưởng của vật nuôi. Việc kết hợp nhiều loại axit hữu cơ với liều lượng phù hợp có thể mang lại hiệu quả tốt hơn so với sử dụng đơn lẻ [21]. Ngoài ra, cần tiến hành thêm các nghiên cứu để làm rõ cơ chế tác động và xác định phác đồ sử dụng tối ưu cho từng loài vật nuôi cũng như trong các điều kiện chăn nuôi khác nhau.
 

Trong tương lai, việc nghiên cứu và ứng dụng axit hữu cơ trong chăn nuôi hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển, góp phần nâng cao năng suất, sức khỏe vật nuôi và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về thực phẩm an toàn, chất lượng cao.

Lượt xem 457

2016 – 2024 ACARE VIETNAM ALL RIGHTS REVERSED